عمومی

مروری بر روابط جمهوری آذربایجان و اسرائیل

به همین دلیل اختلافات اعراب و اسرائیل در محافل سیاسی مطرح شد و اسلام جایی نداشت. در آن زمان بن گوریون، نظریه پرداز رژیم صهیونیستی، معتقد بود که کشورهای ترکیه، ایران و اتیوپی می توانند بخشی از تبر و شرکای اصلی اسرائیل باشند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، اوضاع تغییر کرد و جمهوری اسلامی ایران به عنوان دشمن و دشمن جدید اسرائیل ظاهر شد، این رژیم را به رسمیت نشناخته و افکار دولت صهیونیستی را ناکام گذاشت. از این پس، ابتدا اختلاف اسرائیل و جهان اسلام در مسئله فلسطین و آزادی قبله مسلم آغاز شد.

فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991 فضای جدید و بهتری را برای رژیم صهیونیستی ایجاد کرد. کشورهایی که از اتحاد جماهیر شوروی سابق جدا شده بودند، با وجود اینکه اکثراً دارای اعمال مذهبی بودند و طبق قوانین خود جزو کشورهای غیرمذهبی محسوب می شدند، مسلمانان زیادی داشتند. به همین دلیل فرصتی فراهم شد تا اسرائیل با این کشورها ارتباط برقرار کند و گفت که روابط خود را با کشورهای اسلامی افزایش داده و با جهان اسلام مشکلی ندارد. بر این اساس اسرائیل یکی از اولین کشورهایی بود که استقلال آسیای مرکزی و قفقاز را به رسمیت شناخت و در مرحله اول روابط خود را با قزاقستان و جمهوری آذربایجان برقرار کرد. قفقاز و آسیای مرکزی، اسرائیل می خواهد او به دنیا نشان می دهد که در میان کشورهای مسلمان دوستانی دارد.

رژیم قدس از روش کشاورزی وارد منطقه شد و مزارع نمونه ایجاد کرد و دانش را به کشورهای مستقل منتقل کرد و با همین هدف وارد جمهوری آذربایجان شد. بعدها، این اقتدار در زمینه های مختلف از جمله تجارت، امنیت و مسائل فناوری اطلاعات در آذربایجان نفوذ پیدا کرد. با تشدید مناقشه قره باغ، آذربایجان مذاکره با حدود 30 کشور از جمله ایالات متحده را برای خرید تسلیحات آغاز کرد. اما واشنگتن با ابراز تمایل خود برای همکاری تسلیحاتی با باکو، بخش قابل توجهی از تسلیحات مورد نیاز آذربایجان را به اسرائیل داد و آذربایجان را به عنوان تامین کننده به اسرائیل هدایت کرد. از این پس روابط نظامی جمهوری آذربایجان و اسرائیل تقویت شد و بعدها، قدرت اشغالگر خریدار نفت و گاز جمهوری آذربایجان شد و تقریباً یک ششم انرژی مورد نیاز خود را از این طریق تامین کرد. در واقع سوخت تسلیحات و مهماتی که به قلب فلسطین و محور مقاومت با اسرائیل اصابت کرد از آذربایجان تامین می شد.

اسرائیل با انتشار آمارهای نادرست سعی در افزایش نفوذ خود در کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز از جمله جمهوری آذربایجان دارد. مثلا این دولت می گوید 6 میلیارد دلار روابط نظامی با آذربایجان دارد در حالی که طبق آمار دولتی کتاب روابط اقتصادی آذربایجان و اسرائیل اعم از تجارت نفت و سایر مبادلات 6 میلیارد است که آن هم به چشم نمی خورد. واقعیت برخی از مقامات نظامی آذربایجان در جلسات محرمانه اعتراف کردند که تسلیحاتی که اسرائیل به آنها می دهد، سلاح های پیشرفته نیستند و به ویژه دادن گنبد آهنین به جمهوری آذربایجان وعده ای غیر ممکن به آذری ها بوده است.

همچنین لازم بود جمهوری آذربایجان از لابی های یهودی خارج از کشور برای ایجاد لابی های ارمنی در مناطق جنگی قره باغ استفاده کند. به همین دلیل مقامات آذربایجان که از دیرباز از قدرت یهودیان در آمریکا و مراکز توریستی آنها اطلاع داشتند، برای مقابله با مراکز پذیرایی در ارمنستان، یکی از پایه های سیاست خارجی خود را بر این امر قرار دادند. اساس حضور بسیار نزدیک به یهودیان بله، رویکرد خیانتکارانه اسرائیل به آذربایجان و ارمنستان به تدریج باعث شد باکو نیات صهیونیست ها را زیر سوال ببرد. در اوج درگیری بین دو کشور، اسرائیل شراکت استراتژیک و امنیتی با ارمنستان برقرار کرد و ارمنستان سفارت خود را در تل آویو افتتاح کرد تا از اسرائیل و آذربایجان فاصله بگیرد. این زمانی بود که آذربایجان در اسرائیل سفارت نداشت.در شهرک سازی کنونی ارتباطات دولت پاشینیان و اشغال بیت المقدس به صورت مخفیانه ادامه داشت که دیگر از باکو پنهان نبود.

هدف دیگر از وجود رژیم صهیونیستی در کشورهای همسایه ایران به ویژه جمهوری آذربایجان، تخریب روابط ایران با این کشورها بود. به همین دلیل، دستگاه تبلیغاتی اسرائیل با تکرار اخبار کذب و ایجاد بحث های عمومی به رهبری اسلام هراسی، ایران هراسی و شیعه هراسی در رسانه ها شروع به کار کرد. بله، مقامات ایرانی و آذربایجانی که روابط خوبی با یکدیگر دارند، از خیانت اسرائیل آگاه هستند و اقدامات پیشگیرانه را انجام می دهند. مقامات باکو از دخالت ایران مطلع بوده و بارها اعلام کرده اند که اجازه اقدام علیه ایران را به رژیم صهیونیستی نخواهند داد، اما در برخی موارد مقامات اسرائیلی مقامات امنیتی آذربایجان را دور زده و کاری را انجام دادند که پاسخ مناسب دریافت کردند. تعجب آور است که جمهوری اسلامی ایران همواره دولت اسرائیل در سرزمین های خود را زیر نظر داشته و بارها در اقدامات خود نشان داده است که فعالیت های این دولت در کشورهای همسایه را به دقت زیر نظر دارد.

نکته پایانی این است که اسرائیل اغلب اعلام می کند که روابط بین تل آویو و باکو روابط خوبی خواهد بود. اما حقیقت این است که هیچ کشور اسلامی نمی تواند با اسرائیل رابطه خوبی برقرار کند، زیرا این حکومت بزرگترین مشکل امنیتی جهان اسلام است، قبله اول مسلمانان را می گیرد و هر روز جنایات جدیدی علیه مسلمانان انجام می دهد. بنابراین، رابطه باکو و تل آویو در مسیر تبدیل شدن به یک رابطه خوب نیست و تقویت روابط ایران با همسایگان خود از جمله جمهوری آذربایجان، رژیم صهیونیستی را از خود دور خواهد کرد.

*این پست بر اساس سخنرانی نویسنده در مؤسسه مطالعات معاصر ابرار در تاریخ 26/5/1301 تهیه شده است.

دکمه بازگشت به بالا